تئاتر، بهعنوان هنری کهن و همیشه زنده، در هفتهای که گذشت همچنان در مرکز توجه جامعه فرهنگی ایران و جهان قرار داشت. از اختتامیه چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر تا اجرایهای جدید در تهران و نمایشهای تازه از متنهای کلاسیک در اروپا، هفته گذشته برای تئاتر پر از رویداد، جایزه و تجربههای نو بود.
اختتامیه چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر
اختتامیه چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر عصر یکشنبه ۱۲ بهمن در تالار وحدت تهران برگزار شد. نمایش «گداز» به کارگردانی حسین اصیلی، که از شهر میناب استان هرمزگان به جشنواره آمده بود، علاوه بر جایزه کارگردانی مسابقه بزرگ تئاتر صحنهای، توانست بخش عمدهای از قدردانیها و تحسینها را از آن خود کند. این اثر با توجه زیادی از سوی داوران و مخاطبان مواجه شد و به یکی از موفقترین نمایشهای این دوره تبدیل گردید.
در همین مراسم، کاظم هژیرآزاد و هوشنگ قوانلو، دو بازیگر کهنهکار تئاتر ایران، برای نمایشهای «خندیدن زیر مشت و لگد» و «یتیمچه» جایزه بازیگری ویژه را دریافت کردند. هژیرآزاد که با حضور موفق خود در سریالهای «زخم کاری» و «برتا» در شبکه نمایش خانگی نیز شناخته شده است، بار دیگر تواناییهای بازیگری خود را در صحنه تئاتر ثابت کرد.
«تئاتر زندگی است»؛ نگاه وزیر فرهنگ به هنر نمایشی
پس از پایان مراسم، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در جمع خبرنگاران حضور یافت و درباره جایگاه تئاتر در جامعه سخن گفت. او گفت: «تئاتر زندگی است و زندگی قابل تعطیل نیست. ممکن است در مقاطعی از زندگی با افتوخیزهایی روبهرو باشیم اما زندگی جریان دارد. در تاریخ ایران هم خوشبختانه تئاتر همیشه جاری بوده است.» این نگاه، تئاتر را بهعنوان بخشی از تنفس مداوم فرهنگ و اجتماع ترسیم میکند و بر ضرورت حمایت از این هنر تأکید دارد.
موج تازه اجراها در تهران
در تهران نیز موجی از نمایشهای جدید روی صحنه رفت. نمایش «نماینده اونجا» به کارگردانی امیرعلی زمانیان از ۱۵ بهمن در تئاتر هامون آغاز به اجرا کرد. در خلاصه داستان این اثر آمده است: «جین و چارلی دو کارمند شرکت کارگزاران آینده همیلتون در حین مشاجره با یکدیگر متوجه موقعیتی استثنایی میشوند.»
نمایش «کانگوروی ژاپنی» به کارگردانی مسعود میرطاهری نیز از ۱۹ بهمن در سالن سایه مجموعه تئاترشهر روی صحنه رفت. در خلاصه داستان این اثر آمده است: «شما خیلی محترمانه به دیدن یک نمایش دعوت شدید، اما بعد از دیدنش، حالتان از آن نمایش بد شده و اصلاً خوشتان نیامده؛ حالا چه میکنید؟»
نمایش «زندانی خیابان دوم» نوشته نیل سایمون و به کارگردانی سیدجواد روشن نیز از ۱۹ بهمن در سالن قشقایی مجموعه تئاترشهر اجرا شد. این نمایش روایتی از مل ادیسون، مدیر میانسالی است که با از دست دادن شغل خود با بحرانهای شخصی و روحی متعددی روبهرو میشود؛ مشکلات اقتصادی و بیکاری او را دچار پریشانی کرده و همسرش ادنا در تلاش است تا به او کمک کند تا از این بحران عبور کند.
نمایش «رنگ انار» به کارگردانی بهنام ترابی از ۱۰ بهمن در تماشاخانه انتظامی روی صحنه رفت. این نمایش، که بیش از سه ساعت طول میکشد، روایتی از بدنهای فرسوده در مواجهه با خشونت تاریخ است؛ نمایشی که از رئالیسم تلخ اردوگاه کار اجباری شوروی آغاز میشود و به قلمرو تئاتر آوانگارد، زمانِ شکسته و بدنِ معلق ختم میشود.
کاشت درخت افرا به یاد بهرام بیضایی
سهشنبه هفتم بهمن، در پنجاه و سومین سالروز تأسیس مجموعه تئاتر شهر، یک درخت افرا به یاد بهرام بیضایی، نویسنده و کارگردان شهیر ایرانی، در فضای این مجموعه کاشته شد. این مراسم، یادبودی بود بر مجموعهای از خاطرات، آثار و نگاههای تئاتری بیضایی که بر مسیر تئاتر معاصر ایران تأثیر گذاشته است.
اجرای «پیش از طوفان» در تئاتر کوچک میلان
در اروپا نیز تئاتر ایرانی و جهانی حضور فعال داشت. نمایش «پیش از طوفان» به کارگردانی ماسیمو پوپولیزیو در تئاتر کوچک میلان ایتالیا اجرا شد. این نمایش روایتگر بازیگر کهنهکاری است که در اتاق تعویض لباس پشت صحنه حضور دارد و منتظر است تا برای آخرین بار در اجرای نمایش «طوفان» نوشته اگوست استریندبرگ روی صحنه برود. او در این میان و با حضور مسئول لباس و صحنه از خاطرات و گذشتهاش سخن میگوید.
اجرای «مرغ دریایی» چخوف در آلمان
نمایش «مرغ دریایی» نوشته آنتون چخوف، نویسنده شهیر روسی، و به کارگردانی توبیاس رات در برمرهافن آلمان روی صحنه رفت. رات در این نمایش زمان روایت را تغییر داده و شخصیتها و زمان رویدادها را به نیمه دوم قرن بیستم منتقل کرده است. این بازخوانی متن کلاسیک چخوف، نشاندهنده پویایی و قابلیت تطبیق بینهایت متنهای کلاسیک با زمانهای جدید است.