فستیوال کن، که سالانه در شهر کان فرانسه میزبان بزرگترین نامهای سینما، مد و تبلیغات جهان است، امروزه به «بازار»ای نیز تبدیل شده که در آن نه تنها فیلمسازان و ستارهها، بلکه بلاگرها و اینفلوئنسرهای ایرانی نیز بهعنوان موجودیتهای تبلیغاتی حضور پیدا میکنند. بلاگرهایی که در گذشته تنها در فضای مجازی حضور داشتند، امسال تصویرشان در کنار نمایشهای فیلم و جشنواره شیرهای کن (Cannes Lions)، بهعنوان بخشی از استراتژیهای بازاریابی بینالمللی دیده میشود.
جذب بلاگرها به کن و هزینههای فرش قرمز
تحلیل اخیر نشان میدهد حضور برخی بلاگرها و اینفلوئنسرهای ایرانی در کن، صرفاً حضور فرهنگی و تفاخری نیست، بلکه در حوزه تبلیغات و برندینگ خصوصی و بینالمللی شکل میگیرد. برخی گزارشها حاکی است برای قدمزدن بر فرش قرمز و شرکت در بخشهای خاص فستیوال، اینفلوئنسرها باید هزینههایی بهاندازه چند ده هزار دلار یا صدها هزار روپی هندی (معادل چند هزار یورو) را از جیب خود یا از طریق برندهای خارجی تأمین کنند. این امر نشان میدهد فستیال کن در کنار جایگاه سینمایی، به «مارکت پلیس»ای برای تبلیغات و برندهای شخصی تبدیل شده است.
برای نمونه، بلاگرهایی که از طریق پستهای اینستاگرامی و ویدئوهای مرتبط با فرش قرمز کن، لباسها، جواهرات و برندسازی شخصی را بهنمایش میگذارند، در واقع بهعنوان «مهاجران دیجیتال» برای جلب توجه برندهای خارجی و عقد قراردادهای مالی وارد میشوند. این رفتار، بازخوردهای گستردهای در فضای اجتماعی ایرانی دارد؛ از سویی حمایتکنندگان آن را جلوگیری از نفوذ فرهنگ غربی و نمایش توان علمی و فنی ایرانیها میدانند، از سوی دیگر منتقدان این حضور را «سوار شدن بر موج جشنوارهای که اصلیترین ارزشش سینمایی و فرهنگی است» میخوانند.
جشنواره شیرهای کن و تبلیغات جهانی
لایه دیگری از فعالیتهای کن، مربوط به جشنواره شیرهای کن (Cannes Lions) است که بهعنوان «بزرگترین رویداد جهانی تبلیغات و بازاریابی» شناخته میشود و در همان مکان کان فرانسه و همزمان با فستیوال کن برگزار میشود. این جشنواره که پیشتر بهصورت مجازی و همزمان با رویداد اصلی برگزار شده، امکان فراهمکردن نمایشگاههای تبلیغاتی، دورههای تخصصی و کنفرانسهای فناورانه را برای شرکتهای بینالمللی در حوزه تبلیغات، دیجیتال مارکتیگ و هوش مصنوعی فراهم میکند.
در این فضای تبلیغاتی، حضور بلاگرها و دیجیتال کریتورها، از جمله ایرانیها، بهعنوان نمایندگان جدید مدیا و محتوای دیجیتال، با تأکید بر استفاده از شبکههای اجتماعی و pلتفرمهای آنلاین، مورد توجه برندهای بزرگ قرار میگیرد. این امر نشان میدهد فستیال کن و شیرهای کن در کنار جذب فیلمسازان و کارگردانها، به «کلوپ»ای برای تدوین استراتژیهای تبلیغاتی و استفاده از اینفلوئنسرها در سطح جهانی تبدیل شده است.
تأثیر این حضور بر بلاگرهای ایرانی
حضور بلاگرهای ایرانی در کن، در عمل به دو سطح تقسیم میشود: اول، ارتقای برند شخصی و دستیابی به قراردادهای مالی با شرکتها و برندهای خارجی، دوم، تضعیف مسئولیت اجتماعی و فرهنگی در برابر جلب «پارتنرشیپ» تبلیغاتی. برخی تحلیلگران اشاره میکنند که برای این دسته از اینفلوئنسرها، دنبالکنندهها صرفاً «عددی» برای جذب سرمایهگذاران و برندهاست و نه ذینفع فرهنگی و اجتماعی. این رفتار، در داخل فضای اجتماعی و رسانهای ایران نیز به بحث درباره اخلاق رسانهای، مسئولیت اجتماعی و همزمان قدرت اقتصادی بلاگرها بدلیل مشارکت در بازارهای جهانی دامن میزند.
از سوی دیگر، برخی از این بلاگرها تأکید دارند که فعالیتشان در کن، صرفاً بهعنوان یک راه برای ارتباط با جهان و نمایش «نگاه متفاوت» ایرانی در سطح بینالمللی است و نه صرفاً تبلیغاتی و مالی. این توجیهها با تحلیلهایی که بر لزوم حفظ ارزشهای فرهنگی و اعتدال اجتماعی پافشاری میکنند، در فضای مجازی ایران با تنش و تفاوت نظر مواجه میشود.
در کل، فستیال کن و وابستهاش، جشنواره شیرهای کن، امروزه فضایی فراتر از یک «رویداد سینمایی» است؛ فضایی که بلاگرها، اینفلوئنسرها و برندهای تبلیغاتی در آن رقابت و همکاری میکنند. حضور بلاگرهای ایرانی در این فضای جهانی، نشاندهنده ورود ایرانیها به بازار دیجیتال و تبلیغات بینالمللی است، اما همزمان این حضور، زیر سؤالهای جدی درباره ارزشهای فرهنگی، اخلاق رسانهای و اولویتهای اقتصادی در مقابل اجتماعی را مطرح میکند. در سالهای پیشرو، انتظار میرود نه تنها حضور ایرانیها در کن افزایش یابد، بلکه منتقدان و تحلیلگران داخلی و خارجی نیز بهدنبال ایجاد چارچوبهای شفاف برای ارزیابی این نوع حضورها خواهند بود.