فردا، ۲۲ تیر، روزی است که در صورت زندهبودن ناصر تقوایی ۸۶ ساله میشد؛ فیلمساز و کارگردانی که ۲۲ آبان پارسال در ۸۵ سالگی درگذشت. همزمان با سالروز تولد او، چند برنامه و نمایش فیلم به یاد این سینماگر برگزار میشود.
تقوایی که در کارنامهاش آثاری چون «ای ایران»، «کاغذ بیخط» و «ناخدا خورشید» دارد، در نوشتههایی درباره زندگی و نگاه هنریاش تأکید کرده بود که تجربههای کودکی در جنوب ایران و مواجهه با فضای اجتماعیِ آن منطقه، سهم بزرگی در شکلگیری آثارش داشتهاند. او در متونی همچون «زندگی؛ یک چشمانداز» و «هنر گشودن راز» از ضرورت یافتن زبان بومی هنری و کار هنرمند در جستوجوی حقیقت نوشته است.
کانون کارگردانان با همکاری موزه سینما اعلام کردهاند که نسخه مرمتشده «کاغذ بیخط» روز ۲۳ تیر نمایش داده خواهد شد. علاوه بر آن، موزه سینما در چهلوهشتمین نشست «شبهای مستند» دو مستند اولیه تقوایی را ــ «تاکسیمتر» و «نانخورهای بیسوادی» (هر دو محصول سال ۱۳۴۶ برای تلویزیون ملی ایران) ــ دوشنبه ۲۲ تیر ساعت ۱۸ در سالن فردوس به نمایش میگذارد. این اسکنها توسط صداوسیما انجام و توسط فیلمخانه ملی ایران مرمت شدهاند و برای نخستینبار روی پرده خواهند رفت. پیروز کلانتری پژوهشگر و مستندساز در نشست درباره این آثار سخن خواهد گفت و ورود برای عموم آزاد اعلام شده است.
تقوایی در طول فعالیت خود، علاوه بر فیلمهای بلند سینمایی و کوتاه، مجموعهای فیلم برای تلویزیون ساخت که به گفته خودش بسیاری از آنها هرگز از شبکه نمایش عبور نکردند؛ نکتهای که او بارها از نقش نهادهای تصمیمگیر در سانسور و جلوگیری از نمایش آثار انتقاد کرده بود.
این فیلمساز چندین تقدیر و نشان نیز دریافت کرده است؛ از جمله اعطای مدرک هنری درجه یک (معادل دکترا) توسط شورای ارزشیابی هنرمندان وزارت ارشاد در سال ۱۳۸۳ و دریافت تندیس شایستگی جشن سینمای ایران از خانه سینما.