نماد سایت رسانه صدای جشنواره | جشنواره | اخبار جشنواره ها | فراخوان جشنواره | اخبار جشنواره | فراخوان جشنواره ها | اخبار سینما | اخبار تئاتر | اخبار هنر | فراخوان هنری

نقش شخصیت “رعنا”در جایگاه زنان گیلان

اشکور، پژواکگاه تاریخ پر فراز ونشیب سرزمین باستانی گیلان است. ماجرای عاشقانه ومبارزاتی نافرجام شخصیتهای رعنا وهادی در اشکور؛پیش از واگذاری حکومت قاجار به رضا خان قزاق واغاز حکومت پهلوی اول؛مصادف با جنبش جنگل میباشد.ماجرای دلدادگی رعنا وسرگالش هادی در اوج ارباب _ رعیتی بود.خانهای زورگوی اشکوربا اجیر کردن رعایا تمامی دستورات ظالمانه خود را به مرحله اجرا در می اوردند.در فضای بحرانی وملتهب ارباب رعیتی؛ منطقه ستم دیده اشکور نیز از گزند این دوران تلخ تاریخی در امان نماند وداستان سوزناک عاشقانه وجریان مبارزاتی را در صفحه تاریخ زنان گیلان رقم زد.بی شک رعنه یا رعنا دختری زیبا چهره ورشیدوصبور بود که از جنوب شرق گیلان از دیار کوهستانی اشکور برخاست.دختری که بر عشق پاک خود وخواسته قلبی اش یعنی ازدواج با عاشق اصلی خود سرگالش هادی پافشاری کردودر برابر اربابهای منطقه به مقابله برخاست . رفته رفته ماجرای عشق واقعی رعنا وسرگالش هادی باعث زایش ترانه سوزناک رعنا در روایات مختلف توسط افراد ناشناس گردید. ترانه دلدادگی رعنا وماجرای واقعی این زن شجاع گیلانی که شهرت جهانی یافته جلوه ای از جایگاه والای زنان گیلانی است.ماجرای رعنا صرفا عاشقانه نیست بلکه مبارزه با زورگویی های مالکان واربابان ستمکار اشکور بود.در داستان رعنا پای شخصیتهای مبارز همچون کرد اقاجان وپهلوان علی اقا کلرودی ودیگر مبارزان ومخالفان ارباب های اشکور را بمیان میاورد.در روند داستان واقعی دلدادگی رعنا وسرگالش هادی موضوع انتقام گیری از خوانین اشکور در قالب اتش زدن گندم زارها را داریم که گوشه ای از تاثیر نقش زنان شجاع گیلانی همانند هیبت از سرزمین دیلمان در تاریخ معاصر گیلان محسوب میشود.شجاعت وجسارت شخصیت رعنا در این ماجرای واقعی گوشه ای از مقام ومنزلت زن گیلانی است که در عین عفیف بودن بر اربابان ظالم می تازد وماجرا افرینی میکند ودر هوشیاری مردم اشکور گیلان میکوشد.زنان سختکوش گیلان دوشا دوش مردان در انجام کارهای طاقت فرسای شالیزار وباغات چای ونوغان داری یاری می رسانند تا برمشکلات زندگی مشترک فایق شوند.ماجرای عاشقانه رعنا داستان صبر واستقامت است.در روند ماجرای رعنا به دستور ارباب محمد ولی خان ایران نژاد مالک روستای لشکان برای نرسیدن هادی به وصال رعنا در طبقه زیرین عمارت اربابی؛ رعنا را زندانی میکنند ومدتی بهمین منوال میگذ رد ورعنا اعتماد ارباب را جلب میکند ودر یکی از روزها با هماهنگی سرگالش هادی ویارانش از دست ارباب رهایی پیدا میکند. در ترانه های گیلکی داریم : ای رو سیا رعنا برگرد بیا رعنا.

این تعبیر از ماجرای رعنا نادرست وغلط است زیرا که رها شدن از بند ظالم ورسیدن به هدف درست عملی نا صواب نیست. بنا براین شجاعت وهوش وذکاوت وسیاست اخلاقی رعنا در این ماجرای گوشه ای از اخلاقیات وجایگاه زنان گیلانی است که در جامعه زنان ایرانی وصف ناپذیر است.ماجرای حمله به کاروان تجاری اربابان منطقه تاریخی شوییل انهم در اوج دوران ارباب رعیتی یکی دیگر از برون دادهای ماجرای مبارزاتی وعاشقانه رعنا بشمار میرود.یورش های پی در پی کرد اقاجان و سرگالش هادی ودیگر یاران انان؛ رفته رفته موجب نگرانی های اربابان منطقه وتنظیم شکایت به هنگ لاهیجان وامدن سرهنگ نایب علی خان به منطقه اشکور جهت سرکوب کردن کرد اقاجان وسرگالش هادی ویاران میشود. در پی این ماجرا تعدادی زیادی از افراد کشته میشوند وزبانه این قیام دهقانی متوجه تمام مناطق اشکور میشود.رعنا شخصیت کامل زن نجیب وعفیف وپاکدامن گیلانی است که زیر بار ظلم وستم اربابان زور گو نمی رود.در خاتمه باید اذعان داشت که زنان گیلانی از دل روستا گرفته تا کلانشهر رشت الگوی کامل زن اصیل وبا فرهنگ ایرانی هستند که بلحاظ پوشاک بومی وغذای محلی وروابط زندگی مشترک وهمدلی وهمراهی سر امد زنان ایرانی هستند؛ زیرا که در زبانزد گیلکی داریم: گیلون زناکون بسازن یعنی زنان گیلانی همه در بد وخوب زندگی سازگاری دارند.

منابع:

۱_ رعنا دختر اشکور مولف کامران بابا خانی

 ۲_ رعنا قصه ای بومی از گیلان مولف مسعود صوفی نژاد سیویری

۳_ تحقیقات میدانی از زنده یاد یوسف رحیمی کیارمشی

خروج از نسخه موبایل