قلعه و محوطه باستانی روستای تاریخی کلهدشت، واقع در استان مرکزی، شهرستان ساوه، بخش غرقآباد، که قدمت آن به دوران پیش از اسلام و اوایل دوره اسلامی بازمیگردد، این روزها بر اثر بیتوجهی، فرسایش طبیعی و عدم حفاظت مناسب، در آستانه تخریب کامل قرار دارد. این محوطه که یکی از معدود بافتهای تاریخی باقیمانده در منطقه به شمار میرود، سالهاست که از سوی نهادهای متولی میراث فرهنگی مورد غفلت واقع شده است.
دیوارهای خشتی قلعه در برخی بخشها فرو ریخته و بخشهایی از برج و باروهای آن نیز بر اثر بارندگیهای اخیر و رطوبت، آسیب جدی دیده است. همچنین در سالهای اخیر، ساختوسازهای غیرمجاز در حریم این محوطه، روند تخریب را شتاب بخشیده است.
روستای کلهدشت با داشتن بافت تاریخی، خانههای قدیمی با معماری اصیل و قلعه ساسانی، یکی از مقاصد بالقوه گردشگری تاریخی در ایران محسوب میشود. با این حال، نبود اعتبارات کافی برای مرمت و حفاظت، نبود نیروی متخصص و گاه بیتوجهی مسئولان محلی، این میراث ارزشمند را در معرض نابودی قرار داده است. این روستا در فاصله حدود ۱۲۰ کیلومتری شمال شرقی اراک (مرکز استان) و در همسایگی کویر مرکزی ایران واقع شده و بهدلیل داشتن چشمهها و قناتهای متعدد، از دیرباز یکی از مناطق حاصلخیز شهرستان ساوه به شمار میرفته است.
کارشناسان و فعالان میراث فرهنگی هشدار دادهاند که در صورت ادامه این روند، احتمال از دست رفتن کامل این مجموعه تاریخی در سالهای آینده بسیار بالاست و بازسازی آن نیز به دلیل ماهیت مصالح خشتی و گلی، تقریباً غیرممکن خواهد بود. آنها خواستار اقدام فوری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی برای تعیین اعتبار، آغاز عملیات مرمت اضطراری و جلوگیری از هرگونه ساختوساز جدید در حریم این محوطه شدهاند.
تاکنون واکنش رسمی از سوی اداره کل میراث فرهنگی استان مرکزی به این وضعیت اعلام نشده است. با این حال، برخی مقامات محلی وعده دادهاند که این موضوع را در دستور کار قرار دهند.
نظر شما چیست؟
آیا از وضعیت آثار باستانی منطقه خود اطلاع دارید؟ پیشنهاد شما برای نجات چنین میراثهایی چیست؟ دیدگاه خود را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.