تحلیلی بر آخرین وضعیت تولید سریال «سلمان فارسی»؛ از وعده پخش پاییزی تا چالش تأمین بودجه
هشت سال از آغاز یکی از پرهزینهترین و بلندپروازانهترین پروژههای تلویزیون ایران میگذرد. مجموعه تاریخی «سلمان فارسی» به کارگردانی داوود میرباقری و تهیهکنندگی حسین طاهری، این روزها در شرایطی نفسگیر به خط پایان فصل نخست خود نزدیک میشود که جنگ، تحریمهای اقتصادی و چالشهای تأمین بودجه، سایه سنگینی بر سرنوشت این اثر عظیم انداخته است.
پیشرفت فیزیکی و آمادهسازی برای پخش
بر اساس جدیدترین اظهارات حسین طاهری، تهیهکننده مجموعه، که در استودیوی شبکه خبر مطرح شده، فیلمبرداری فصل «ایران» (نخستین فصل از سهگانه این مجموعه) در حال انجام است و پیشبینی میشود تا پایان آبان یا آذر ماه به پایان برسد. طاهری تأکید کرده که پروژه در چهار مسیر اصلی بهصورت موازی پیش میرود: پایان فیلمبرداری و پستولید فصل ایران، آمادهسازی پیشتولید فصل حجاز، انجام دوبله و صداگذاری، و تأمین بودجه.
داود میرباقری، کارگردان مجموعه، نیز در گفتگویی جداگانه اعلام کرده که تاکنون حدود ۶۰ درصد از کل پروژه به پایان رسیده و ۶۰ قسمت آن برای پخش آماده شده است. این آمار نشاندهنده پیشرفت قابلتوجهی است، هرچند هنوز راه زیادی تا اتمام کامل این مجموعه سهفصلی باقی مانده است.
زمان پخش؛ وعدهای که رنگ واقعیت میگیرد؟
طاهری در گفتوگوی خود با شبکه خبر، با تأکید بر وعدهای که به رئیس سازمان صداوسیما و مخاطبان داده شده، اعلام کرده که مجموعه «انشاءالله از اوایل زمستان» پخش خواهد شد. این در حالی است که پیشتر، «پیمان جبلی»، رئیس سازمان صداوسیما، وعده پخش از تابستان ۱۴۰۵ را داده بود.
بر اساس برنامهریزیهای اعلامشده، فصل «ایران» حدود ۳۵ قسمت ۶۰ دقیقهای خواهد داشت و روایت خود را از تولد سلمان فارسی در دوران ساسانی آغاز میکند. این فصل به تصویر کشیدن شکوه ایران باستان، درگیری دو قدرت بزرگ ایران و روم، و جستوجوگری سلمان برای یافتن حقیقت اختصاص دارد. پس از آن، سلمان از مسیر جاده ابریشم عبور کرده و با فرهنگها و ادیان گوناگون آشنا میشود تا سرانجام به حجاز رسیده و به پیامبر اسلام (ص) ملحق شود.
چالش بزرگ؛ جنگ و کمبود بودجه
یکی از محورهای اصلی گفتوگوی طاهری با شبکه خبر، تأکید بر مشکلات مالی این پروژه بود. طاهری صراحتاً اعلام کرد که «مشکل اصلی پروژه، تأمین بودجه است که باعث کندی روند تولید شده است». این در حالی است که بر اساس برخی برآوردها، مجموع هزینه تولید این سریال به بیش از ۲ هزار میلیارد تومان رسیده است.
طاهری با اشاره به شرایط جنگی کشور، تأکید کرد که این مجموعه «اثری فراملی، اسلامی و فرهنگی در تراز فرهنگ تشیع است و مانند یک طرح عمرانی نیست که بتوان تولید آن را متوقف کرد و چند سال بعد ادامه داد». او هشدار داد که توقفهای طولانی به روند تولید آسیب جدی وارد میکند.
نگاهی تمدنی، نه صرفاً جنگی
تهیهکننده «سلمان فارسی» در این گفتوگو بر تفاوت نگاه این مجموعه با نمونههای پیشین تأکید کرد و گفت: «نگاه ما در این اثر برخلاف نمونههای پیشین، صرفاً تصویرسازی جنگ و خونریزی نیست، بلکه نگاهی تمدنی، خردمندانه و عمیق به تحولات صدر اسلام است».
طاهری همچنین از تلاش برای یکدستسازی زبان در این پروژه خبر داد و گفت که با توجه به حضور بازیگرانی از ملیتهای مختلف و استفاده از زبانهایی مانند ارمنی، یونانی، عربی و فارسی، روند دوبله آغاز شده است. با این حال، انتخاب آهنگساز نهایی هنوز به نتیجه نرسیده است.
نقش دانشگاهی این مجموعه برای سینمای ایران
طاهری در پایان با اشاره به اهمیت آموزشی این پروژه برای صنعت سینمای ایران، گفت: «این مجموعه برای صنعت سینمای ایران حکم یک دانشگاه را دارد، چرا که جوانان بسیاری در طول هشت سال تولید، تجربه حضور در پروژههای بزرگ را کسب کردهاند و تمامی جزئیات فنی و هنری پروژه نیز مستندسازی شده است که میتواند برای پژوهشگران آینده مورد استفاده قرار گیرد».
چشمانداز پیش رو
با وجود همه وعدهها و پیشرفتهای فیزیکی، «سلمان فارسی» همچنان با دو چالش اساسی روبهروست: نخست، تأمین بودجه کافی برای ادامه تولید در شرایط جنگی و تورم افسارگسیخته؛ دوم، وفای به عهد پخش در زمستان ۱۴۰۵، که با توجه به پیچیدگیهای پستولید و دوبله، کاری دشوار به نظر میرسد.
آنچه مسلم است، این مجموعه با وجود همه فراز و نشیبها، همچنان یکی از مهمترین پروژههای فرهنگی-تاریخی ایران محسوب میشود که میتواند، در صورت پخش موفق، تأثیری عمیق بر نگاه مخاطبان به تاریخ و تمدن ایران و اسلام بگذارد.
