خداحافظی تلخ با اسطورهها؛ از رابرت ردفورد و دیوید لینچ تا آزی آزبورن در سال ۲۰۲۵
سال ۲۰۲۵ برای صنعت سرگرمی، سال خاموش شدن ستارههایی بود که هر یک بخشی از حافظه جمعی عاشقان سینما و موسیقی را ساخته بودند؛ سالی که در آن نامهایی چون رابرت ردفورد، دیوید لینچ، دایان کیتون، جین هکمن، راب راینر و آزی آزبورن، نه در فهرست نامزدها و جشنوارهها، بلکه در فهرست درگذشتگان هنر ثبت شد. در این سال، هالیوود و دنیای موسیقی، بارها در سوگ هنرمندانی نشستند که هر کدام تعریفی تازه از بازیگری، کارگردانی و ستاره بودن ارائه کرده بودند.
رابرت ردفورد، بازیگر و فیلمساز محبوب و از چهرههای مؤثر در شکلگیری جشنواره ساندنس، پس از دههها نقشآفرینی درخشان در آثاری چون «بوچ کسیدی و ساندنس کید» و «همه مردان رئیسجمهور»، در سال ۲۰۲۵ چشم از جهان فروبست و موجی از تجلیل و اندوه در جهان سینما برانگیخت. دایان کیتون، بازیگر برنده اسکار که با بازی در فیلمهایی همچون «پدرخوانده» و «آنی هال» برای همیشه در تاریخ سینما ماندگار شده بود، نیز در همین سال از دنیا رفت و بسیاری از اهالی هنر، او را نماد استقلال و هویت زنانه بر پرده نقرهای توصیف کردند.
در جبهه کارگردانی، مرگ دیوید لینچ، فیلمساز مؤلف و خالق جهانهای رازآلودی چون «جاده مالهالند» و «بلووِلوت» ضربهای جدی به دوستداران سینمای هنری بود؛ کارگردانی که با سریال «تویین پیکس» تعریف تازهای از تلویزیون داستانگو ارائه داد. همزمان، هالیوود در شوک خبر درگذشت راب راینر، کارگردان و بازیگر محبوب فیلمهایی چون «چگونه مردی را برای همیشه در ذهن نگه داریم» و «چند مرد خوب» فرو رفت؛ بهویژه آنکه مرگ او به همراه همسرش روایتی دردناک و دوگانه از فقدان را پیش روی افکار عمومی گذاشت و سیل پیامهای تسلیت از سوی چهرههای هنر و سیاست را روانه رسانهها کرد.
جین هکمن، بازیگر افسانهای و دو بار برنده اسکار، که از «بانی و کلاید» تا «فرانسوی ارتباط» و «سوپرمن» طیفی وسیع از نقشها را تجربه کرده بود، نیز در ۲۰۲۵ جهان را ترک کرد و منتقدان از او بهعنوان بازیگری یاد کردند که میان کاراکتر بودن و ستاره بودن پلی بیبدیل ساخت. در جهان موسیقی هم خبر درگذشت آزی آزبورن، خواننده افسانهای هِویمتال و چهره شاخص گروه «بلک سبث» که نسلی از موسیقیدانان را الهام بخشیده بود، ضربان صحنه موسیقی را برای لحظاتی کند کرد و هوادارانش در شبکههای اجتماعی، یاد او را با بهاشتراکگذاری اجراها و خاطرات شخصی زنده نگه داشتند.
به این فهرست باید نامهای دیگری از سینما و موسیقی را نیز افزود؛ چهرههایی که در کنار این اسطورهها، تصویر کاملتری از یک سال سوگوار برای هنر جهان ساختند و باعث شدند ۲۰۲۵ در گزارشهای «درگذشتگان سال» بهعنوان یکی از غمانگیزترین فصلها در تقویم فرهنگی معاصر ثبت شود. اینک بازگشت به آثار این هنرمندان – از تماشای دوباره فیلمها و شنیدن آلبومها تا بازخوانی گفتوگوها و یادداشتهایشان – به نوعی ادای احترام و تداوم حیات نمادین آنها در حافظه جمعی دوستداران هنر بدل شده است.
